Әлия Бөпежанова

Бөпежанова Әлия Қахарманқызы,

әдебиет  бөлімінің меңгерушісі,  ҚР еңбек сіңірген қайраткері,  Халықаралық «Алаш» сыйлығының лауреаты.

 

         Жамбыл облысы, Сарысу ауданы, Саудакент ауылында дүниеге келген.

         Қазақ Ұлттық Қыздар педуниверситеті филология факультетi мен  Әл-Фараби атындағы Ұлттық университет аспирантурасын (1978) бітірген. Еңбек жолын мұғалімдіктен бастап, республикалық баспаларда, БАҚ пен ЭБАҚ-та қызмет етті. М.Әуезов  академдрама театры  әдебиет бөлімінің меңгерушісі  (1993-1998) және 2008 жылдан бері.

 Әдебиет, театр, мәдениет туралы «Өрнектер», «Дүние – имани құбылыс», «Өнер – жеке тәжірибе», «Мәдениет – жасампаз сана», «Атырау драма театры»  кітаптарының;

         көрнекті жазушы-драматург А.Сүлейменов шығармашылығынан бірнеше кітаптың, көрнекті  актерлер Ф.Шәріпова, Ә.Молдабеков, Е.Жайсаңбаев,  Х.Елебекова, сондай-ақ Т.Тасыбекова, көрнекті режиссерлер Е.Обаев, С.Нарымбетов шығармашылығынан кітап жобаларының; бірнеше деректі фильм сценарийінің авторы. Мақалалары шетел басылымдарында жарық көрген.

         Е.Замятиннiң «Едiл патша» («Аттила»), В.Смеховтың «Әлі баба...», А.П.Чеховтың «Апалы-сіңлілі үшеу», У.Шекспирдің «Отелло» (сахналық нұсқа),  Г.В.Томскийдің «Аттила мен Аэций» (барлығы да М.Әуезов театрында сахналанған), сондай-ақ И.Какабадзенің «Үш ару», Т.МакНеллидің «Мария Каллас.Сабақ», т.б. пьесаларды, бірнеше көркем және деректі фильмді; 

         «Мәдени мұра» мемлекеттiк бағдарламасымен Леви-Стросс, Д.Бидни, Ральф, Малиновскийлердің философиялық еңбектерін; «100 оқулық» мемлекеттік бағдарламасымен Ю.Боревтің «Эстетика» кітабын, т.б.  мәдениеттанушылық-философиялық мәтіндерді аударған.

         Қазақ Ұлттық Т.Жүргенов атындағы Өнер Академиясында «Қазiргi өнер сыны»  авторлық бағдарламасын, сондай-ақ арнаулы курстар  оқыды.

         Көптеген әдебиет, өнер байқауларының сарапшысы. Республикалық театр фестивальдары Қазылар алқасының мүшесі; Халықаралық, республикалық семинарларда шеберлік сабақтарын өткізген. Бірнеше журналдың редколлегия мүшесі. Қоғамдық қорлар сыйлықтарымен марапатталған.

         ҚР Президентiнiң Құрмет грамотасымен (1995),

         «Қазақстан тәуелсіздігінің 20 және 25 жылдығы» ((2011, 2016)  медальдарымен марапатталған.

         Халықаралық «Алаш» әдеби (2003),  Ұлттық «Сахнагер» (2018) сыйлықтарының лауреаты

         ҚР еңбек сіңірген қайраткері (2012).