KÖRERMENGE OY SALĞAN QOYILIM

Halqımızdıñ zañğar žazušısı, qoğam qayratkerі Mûhtar Omarhanûlı Âuezov özіnіñ bіr sözіnde: ­«Teatr – sımbattı önerdіñ іšіndegі eñ zor önerdіñ bіrі» dep aytıp ketken bolatın. Rasımen de, teatr – has sûludıñ köz žasınday möldіr öner, ol ömіrіmіzde bolıp žatqan san aluan qûbılıstı sahnalıq qoyılım arqılı körsetuge negіzdeledі. 

Zaman žañarğan sayın, adam ­balası da sol talaptarğa sâykes ikemdele bastaydı. Alayda ğalamtor bіzge ­ruhani baylıq sıylay almaydı, sol sebeptі bіlіmіmіzdі žetіldіru ­barısında šıtırman oqiğağa tolı, otandıq žazušılarımızdıñ qalamınan tuındağan kіtaptar men körkem âdebiet šığarmaların žiі oqıp otırğan abzal. Al sol kіtapta žazılğan šığarmanı oyša elestetіp qana emes, közben körіp, onıñ mağınasın tusіnu muldem bölek sezіm.
Almatı qalası âsemdіgіmen közdіñ žauın alatın, mâdeniet pen önerdіñ іrі ošağı, qazіrgі tañda dâl osı qalada sahnalıq šeberlіgіmen körermennіñ ıstıq ıqılasına bölengen köptegen teatrlar žûmıs žasauda, sonıñ bіrі qasiettі de kielі qara šañıraq – Mûhtar Âuezov atındağı Qazaq memlekettіk akademiyalıq drama ­teatrı.
Qañtar ayınıñ žiırma törtіnšі žûldızında atalmıš teatr ûžımınıñ šaqırtuımen, bіz âl-Farabi atındağı QazÛU-dıñ Halıqaralıq qatınastar fakultetіnіñ otız šaqtı studentterі žâne mûğalіmder qauımı Qazaqstannıñ halıq žazušısı, memleket qayratkerі Šerhan Mûrtazanıñ šoqtığı biіk tuındılarınıñ bіrі «Ay men Ayša» šığarmasınıñ želіsіmen žazılğan žaña sahnalıq qoyılımnıñ tûsauın kesіp, qonaq bolıp qayttıq. ­Šerhan Mûrtazanıñ «Ay men Ayša» kіtabı qalıñ oqırmannıñ suyіktі šığarmasına aynalğan asıl qazına. Qazaq žurnalisterіn qanatınıñ astına alıp târbielegen, ûlt ruhaniya­tına ölšeusіz ules qosqan, halqınıñ qasterlі Šerağası, körnektі qazaq qalamgerі Šerhan Mûrtazanıñ ­ke­zektі romanı özіnіñ tuğan anası Ayšağa arnalğan bolatın. Stalindіk quğın-surgіn kezіnde Šerhannıñ âkesі Mûrtaza «halıq žauı» atanıp, žarı Ayšağa uš balasın amanat etіp qaldıradı. Bûl šığarmada ananıñ kešken sol zamandağı qiındığı men qasіretіn, qoğamnıñ âdіletsіz tûstarın köre alasız. Solardıñ bel ortasında žurgen žesіr âyel Ayša šarasızdıqpen qatar, bіrіn-bіrі aš qasqırday žalmağan qorqaulardıñ qorlığın da köredі. Aymen sırlasqan Ayša adam tözgіsіz qiındıqtardan ötse de, tağdırğa nalımay soñına deyіn kuresіp, öz balapandarın qanattığa qaqtırmay, tûmsıqtığa šoqtırmay adal ârі eñbekqor qılıp ösіredі.
Körermenge oy salatın, Šerhan Mûrtazanıñ töl tuındısı žalğız Ayšanıñ ğana emes, bukіl bіr eldіñ tûtas tağdırın beyneleydі. Spektakldіñ qoušı režisserі, teatr önerіnіñ šeber maytalmanı – Tûñğıšbay âl-Tarazi «Ay men Ayša» romanın sahnalıq žolmen astarlap, zalda otırğan ­barša körermenge žetkіze bіldі dep ayta alamız. Sol žerde otırğan barlıq körermen ­teatr ûžımınıñ ârtіstіk šeberlіgіne, öz keyіpkerlerіnіñ tağdırın barša halıqqa žetkіze bіlgenіne tamsana tustі. Sonımen qatar sahnalıq bezendіrudіñ özі sol zamanğa sâykestendіrіlіp žasalğanı erekše âser qaldırdı. Bіz âl-Farabi atındağı QazÛU-dıñ Halıqaralıq qatınastar fakultetіnіñ ûstazdar žâne studentter qauımı dâl osı šığarmanıñ kuâgerі bolğanımızğa dân rizamız žâne bіzge esten ketpestey köñіl kuy sıylağan teatr ûžımına ulken alğısımızdı bіldіremіz.

Alma Mûrtaza,
Diana Serіkqanova,
QazÛU Halıqaralıq qatınastar fakultetіnіñ oqıtušıları


"Ana tіlі" gazetіnen alındı