Qobılandınıñ sırın âlі aša alğam žoq

 

M.Âuezov atındağı Qazaq memlekettіk akademiyalıq teatrınıñ akterі, «Umіt» žuldesіnіñ iegerі Ğalımbek Ospanov unemі іzdenіste žuretіn žas akterlerdіñ bіrі. Osığan deyіn bіrneše qoyılımda bastı rölderdі somdap ulgergen žas aktermen az-kem âñgіmelesudіñ sâtі tusken edі.

 

– Sіzdіñ öner žolın tañdauıñzğa ne sebep boldı? Bala kezdegі armanıñız ba, âlde el aldında žurudі qaladıñız ba?

Men bala kezіmde akter bolamın dep oylağan žoqpın. Mektepte žurgende ân aytudı ûnatatınmın. Ušіnšі sınıpta Halıqaralıq analar merekesіnde ân ayttım. Sodan mektep bіtіrgenše sahnadan tuspedіm. Mektepte merekelіk šaralardı ûyımdastıru, ân salu qattı ûnaytın. Akter bolu turalı oy mağan žetіnšі, segіzіnšі sınıpta payda boldı. «Habar» telearnasınan tungі ekіlerde spektaklder körsetіletіn. Sonda özіmdі akter retіnde elestetіp, tâttі qiyalğa berіletіnmіn. Telearnalardan körsetіletіn kinofilmderdі köp köretіnmіn. Sodan bolar, mağan âuelі teatr emes, kino qattı âser ettі. «Titaniktі» san mârte körgen bolarmın. Ol kezde turlі-tustі televizor žoq edі ğoy, sodan körgen filmderіm tupsanamda žattalıp, qiyal âlemіne žeteleytіn. Europalıq, amerikalıq bolsın, uzdіk filmderdі köruden žalıqpaytınmın. Qiyalıma qanat bіtіrgen akterіm Leonardo Dikaprio boldı. Tіptі âlі kunge deyіn menіñ pіr tûtar akterіm desem de boladı. Aqırı men onınšı sınıpqa ötkende akter bolamın dep šeštіm.

Qazіr elge tanıla bastağan žas aktersіz, ân aytatın qabіletіñіz de bar ekenіn ayttıñız. Odan bölek önerdіñ qay turіn ûnatasız?

– Men bala kunіmnen bige âues boldım. Köptegen bilerdі öz ıntammen uyrendіm. Azdap gitarada oynaytınım bar. Ânšіlerge ûqsap ân aytpasam da, ân salğandı žanım suyedі. Žurgіzušіlіk qabіletіm de žoq emes. Bіraq akterlіk önerdі bârіnen žoğarı qoyamın.

Sahna törіnde alğašqı bastı rölіñіz francuz žazušısı Filipp Dumanuardıñ «Don Sezar de Bazan» šığarmasındağı Don Sezar eken. Keyіpkerіñіz qanday adam? Osı keyіpkerdіñ obrazın qalay aštım dep oylaysız.

– Iya, bûl menіñ alğašqı bastı rölіm boldı. 2015 žılı qañtar ayınıñ 21 kunі sahnalandı. Men teatrğa 2013-te kelіp, sol žılı «Imperiyadağı keš» degen qoyılımğa bіrden alınğan bolatınmın. Auıldağı qarapayım bіr adam rölіnde oynadım. Keyіnnen özіmnіñ ûstazım, režisser Alma Kâkіševa «Tañsûludı» qoydı, men sonda Tañsûluğa ğašıq žіgіt Qalmaqtıñ begіn oynadım. Bûl menіñ sâttі šıqqan rölderіmnіñ bіrі boldı. Ol endі bastı röl emes edі. Sol qoyılımdı 2019 žılı 30 qañtarda qayta oynap šıqtım. Alğaš qoyılğanda spektakldіñ mazmûn-mânіne tereñ mân bermeptіk, šığarmalardı taldau kerek žerіnde režissermen akıldasıp, debat qûru oyda bolmaptı. Mağan berіlgen alğašqı negіzgі röl sol bolğandıqtan, qalay oynap šıqqanımdı özіm de bіlmeymіn. Arada žetі žıl ötken soñ, sol rölge qayta oraldım, bûl mağan ulken sınaq boldı, Qalmaq begіnіñ köterer žugіn osı kezde žete tusіne bastadım desem boladı. Al Don Sezar de Bazan rölі ušіn «Umіt» nominaciyasımen marapattaldım. 2018 žılğa deyіn 3 žıl oynadım. Bіraq spektakl köp qoyılmadı. Sebebі spektakl âlі öz šešіmіn tappağan šığarma boldı. Onı men özіmnіñ žastıq žalınımmen oynap šıqtım desem de boladı.

– Sіzdіñ tağı bіr bastı rölderіñіzdіñ bіrі – Qobılandı. Bûl rölge qalay tañdaldıñız? Batır obrazın ašudıñ qanday qiındığı boldı?

– 2019 žılı Nûrqanat Žaqıpbaev ağamız «Qobılandını» qoyatın bolıp, akterlerdі іrіktey bastadı. Nûrqanat ağamen žeke otırıp âñgіmelestіk, sûhbattastıq. Ol kіsіmen bûrın tanıstığımız žoq, men turalı ešteñe bіlmeydі. «Žasıñ qanšada?», «Sekіre alasıñ ba?» degen siyaqtı ârturlі sûraqtar qoydı. Keyіnnen basšılıqpen aqıldasa kele, Qobılandını sen oynaysıñ degen šešіmge keldі. Qarap tûrsañız, Don Sezar, Qalmaq begіnen tört žıldan keyіn ğana osı bastı röl mağan bûyırıptı. Men özіm bastı röl aludan qorqatın adammın. «Osı röldі qalay žetkіzemіn?» degen qorqınıš unemі boladı. Sebebі mağan kіšіgіrіm  rölder žaqın. Akter bolğan soñ berіlgen tapsırmanı orındauıñ kerek, oynay almaymın degen kudіk bolmauı tiіs.

Men somdağan rölderdіñ іšіnde eñ qiın tigenі osı röl boldı. Qobılandınıñ sırın âlі tolıq aša alğan žoqpın. Men onı qanša oynasam da, qat-qabat žûmbaqtar aldımnan šığadı. Sebebі, režissermen Qobılandını talqılauğa uaqıt tapšı boldı. Mumkіndіgіm tolıq ašılğan röl – Qalmaqtıñ begі. Özіmnіñ bolmısıma, mіnezіme, žalpı tabiğatıma žaqın obraz.

Kino akterі bolu men teatr akterі boludıñ bіr-bіrіnen qanšalıqtı ayırmašılığı bar?

– Ayırmašılığı köp šığar. Sebebі, sahna – akterdіñ šınayı körіnіsі, bar эmociyası bіlіnetіn, körіnetіn žer. Ol žerde kinodağıday dubl žasap montaždauğa mumkіndіk žoq. Sahnada röldі qalay alıp šığasıñ, halıq senі solay qabıldaydı. Kinoda özgertuge, qayta tusіruge mumkіndіkter köp bolğandıqtan, ol bіr žağınan akterge özіn özі žinaqtauğa, žaqsı žağınan körіnuge septіgіn tigіzedі.

Ömіrde satqındıqtıñ qûrbanı bolıp kördіñіz be?

Žoq. Ešqašan bіreuge qattı renžіp, söylespey ketetіndey žayttar bolmaptı. Men tek özіme ğana senetіn adammın, sondıqtan onday qataldıqpen âlі betpe-bet kele qoymadım.

– Köp rahmet!

 

  Cûhbattasqan

Žansaya BAUIRŽANQIZI,  T.Q.Žurgenov atındağı QazÛÖA-nıñ І kurs studentі.