Âliya Böpežanova


Böpežanova Âliya Qaharmanqızı,

âdebiet  bölіmіnіñ meñgerušіsі, QR eñbek sіñіrgen qayratkerі,  Halıqaralıq «Alaš» sıylığınıñ laureatı, QR Žurnalister Akademiyasınıñ akademigi.

 

Žambıl oblısı, Sarısu audanı, Saudakent auılında duniege kelgen.

 

Qazaqtıñ Memlekettik Qızdar pedagogikalıq universitetіnіñ filologiya fakultetin (1973), Qazaq Memlekettik âl-Farabi atındağı Ûlttıq universitetiniñ aspiranturasın (1978) bіtіrgen. Eñbek žolın mektep mûğalіmdіgіnen bastağan.  

 

«Qazaq âdebietі» (1980-2001), «Altın Orda» (2001-2004) aptalıqtarında, «Habar»  (2001-2013) agenttіgіnde  qızmet etken.

 

M.Âuezov  akademdrama teatrı  âdebiet bölіmіnіñ meñgerušіsі  (1993-1998) žâne 2008 žıldan berі.

 

Âdebiet, teatr, mâdeniet turalı «Örnekter» (1991), «Dunie – imani qûbılıs» (2001), «Öner – žeke tâžіribe» (2007), «Mâdeniet – žasampaz sana» (2008), «Atırau drama teatrı» (2015) kіtaptarınıñ;

 

Körnektі žazušı-dramaturg A.Suleymenov šığarmašılığınan bіrneše kіtaptıñ (1999-2009), körnektі  akterler F.Šârіpova (2006), Â.Moldabekov (2008), E.Žaysañbaev (2011), H.Elebekova (2012), sonday-aq T.Tasıbekova (2013), körnektі režisserler E.Obaev (2011), S.Narımbetov (2008, 2016) kіtap žobalarınıñ; bіrneše derektі film scenariyіnіñ avtorı. Maqalaları šetel basılımdarında žarıq körgen.

 

E.Zamyatinniñ «Edil patša» («Attila», 1996), A.P.Čehovtıñ «Apalı-sіñlіlі ušeu» (2013), U.Šekspirdіñ «Otello» (sahnalıq nûsqa),  I.Kakabadzenіñ «Uš aru» (2014), T.MakNellidіñ «Mariya Kallas.Sabaq»,  G.V.Tomskiydіñ «Attila men Aэciy» (2017),  t.b. pesalardı; 

 

«Mâdeni mûra» memlekettik bağdarlamasımen Levi-Stross, D.Bidni, Ralf, Malinovskiylerdіñ filosofiyalıq eñbekterіn  (2005), bіrneše körkem žâne derektі filmdі  qazaq tіlіne  audarğan.

 

Qazaq Ûlttıq T.Žurgenov atındağı Öner Akademiyasında «Qazirgi öner sını»  avtorlıq bağdarlamasın, sonday-aq arnaulı kurstar (2003-2014) oqıdı.

 

Köptegen âdebiet, öner bayqaularınıñ sarapšısı. Respublikalıq teatr festivaldarı Qazılar alqasınıñ mušesі; Halıqaralıq, respublikalıq seminarlarda šeberlіk sabaqtarın ötkіzgen. Bіrneše žurnaldıñ redkollegiya mušesі. Qoğamdıq qorlar sıylıqtarımen  marapattalğan.

 

Halıqaralıq «Alaš» âdebi sıylığınıñ laureatı (2003). Qazaqstan Žurnalister Akademiyasınıñ akademigi (2001).

QR Prezidentiniñ Qûrmet gramotasımen (1995), «Qazaqstan tâuelsіzdіgіnіñ 20 žıldığı» (2011),  «Qazaqstan tâuelsіzdіgіnіñ 25 žıldığı»,  medaldarımen (2016)  marapattalğan.

QR eñbek sіñіrgen qayratkerі (2012).