Âliya Böpežanova

Böpežanova Âliya Qaharmanqızı,

âdebiet  bölіmіnіñ meñgerušіsі,  QR eñbek sіñіrgen qayratkerі,  Halıqaralıq «Alaš» sıylığınıñ laureatı.

 

         Žambıl oblısı, Sarısu audanı, Saudakent auılında duniege kelgen.

         Qazaq Ûlttıq Qızdar peduniversitetі filologiya fakulteti men  Âl-Farabi atındağı Ûlttıq universitet aspiranturasın (1978) bіtіrgen. Eñbek žolın mûğalіmdіkten bastap, respublikalıq baspalarda, BAQ pen ЭBAQ-ta qızmet ettі. M.Âuezov  akademdrama teatrı  âdebiet bölіmіnіñ meñgerušіsі  (1993-1998) žâne 2008 žıldan berі.

 Âdebiet, teatr, mâdeniet turalı «Örnekter», «Dunie – imani qûbılıs», «Öner – žeke tâžіribe», «Mâdeniet – žasampaz sana», «Atırau drama teatrı»  kіtaptarınıñ;

         körnektі žazušı-dramaturg A.Suleymenov šığarmašılığınan bіrneše kіtaptıñ, körnektі  akterler F.Šârіpova, Â.Moldabekov, E.Žaysañbaev,  H.Elebekova, sonday-aq T.Tasıbekova, körnektі režisserler E.Obaev, S.Narımbetov šığarmašılığınan kіtap žobalarınıñ; bіrneše derektі film scenariyіnіñ avtorı. Maqalaları šetel basılımdarında žarıq körgen.

         E.Zamyatinniñ «Edil patša» («Attila»), V.Smehovtıñ «Âlі baba...», A.P.Čehovtıñ «Apalı-sіñlіlі ušeu», U.Šekspirdіñ «Otello» (sahnalıq nûsqa),  G.V.Tomskiydіñ «Attila men Aэciy» (barlığı da M.Âuezov teatrında sahnalanğan), sonday-aq I.Kakabadzenіñ «Uš aru», T.MakNellidіñ «Mariya Kallas.Sabaq», t.b. pesalardı, bіrneše körkem žâne derektі filmdі; 

         «Mâdeni mûra» memlekettik bağdarlamasımen Levi-Stross, D.Bidni, Ralf, Malinovskiylerdіñ filosofiyalıq eñbekterіn; «100 oqulıq» memlekettіk bağdarlamasımen U.Borevtіñ «Эstetika» kіtabın, t.b.  mâdeniettanušılıq-filosofiyalıq mâtіnderdі audarğan.

         Qazaq Ûlttıq T.Žurgenov atındağı Öner Akademiyasında «Qazirgi öner sını»  avtorlıq bağdarlamasın, sonday-aq arnaulı kurstar  oqıdı.

         Köptegen âdebiet, öner bayqaularınıñ sarapšısı. Respublikalıq teatr festivaldarı Qazılar alqasınıñ mušesі; Halıqaralıq, respublikalıq seminarlarda šeberlіk sabaqtarın ötkіzgen. Bіrneše žurnaldıñ redkollegiya mušesі. Qoğamdıq qorlar sıylıqtarımen marapattalğan.

         QR Prezidentiniñ Qûrmet gramotasımen (1995),

         «Qazaqstan tâuelsіzdіgіnіñ 20 žâne 25 žıldığı» ((2011, 2016)  medaldarımen marapattalğan.

         Halıqaralıq «Alaš» âdebi (2003),  Ûlttıq «Sahnager» (2018) sıylıqtarınıñ laureatı

         QR eñbek sіñіrgen qayratkerі (2012).