БАҚ біз туралы

Марко Поло ізімен...

19 тамызда Алматы қалалық Мәдениет басқармасының қолға алуымен Республика сарайында «Марко Поло ізімен» атты халықаралық дәстүрлі музыка фестивалі ұйымдастырылады.
Марко Поло – Орта ғасырларда Азия туралы аса бай географиялық және тарихи мағлұматтар қалдырған Италия саяхатшысы. 1271-75 жылы әкесі Никколо мен ағасы Маттеоға еріп, Қытайға саяхат жасаған. Жерорта теңізі, Палестина, Кіші Азия, Ирак, Иран, Памир тауы және Қашғария арқылы 3 жылдан аса жол жүріп, Пе­кинге жеткен. 1271-1275 жылы олар теңіз арқылы Кіші Азияның оңтүстік-шығыс жағалауына табан тірейді. Кейін Қытайға бет алып,17 жыл мекен етеді. Моңғол ханы Құбылайдың қа­рамағында болып, Қытайды аралай­ды. Қызмет бабымен Үндістанға жүзіп барып қайтады. Әр аймаққа орын ауыстыра жүріп, Құбылай ханға 15 жыл қызмет етеді. Оның еңбектері бүкіл Азия, Солтүстік Еуропа және бірқатар Африка елдерінің гео­гра­фиясы, тарихы және халқы туралы құнды мағлұмат береді. Бұл кітап орасан табысқа ие болды және XIV-XVI ғасырдағы теңізшілерге, карто­графтарға, жазушыларға көп көмегін тигізді. Еуропаның бірқатар елінің тіліне аударылып, Азия картасын жа­сауға негіз болды. Испан және португал экспедицияларын ұйымдастырушы­-лар Азия құрлығы батыстан шығыс­қа қарай созылып жатқандығын білді. Сөйтіп Еуропаның батыс және Азия­ның шығыс жағалауы бір-біріне жа­қын, Еуропадан батысқа қарай жүзген саяхатшы Үндістан жағалауынан шы­ғады деген қорытынды жасалды. Мұн­дай сенім Христофор Колумбтың Американы ашуына себеп болды. Марко Поло ұзақ жылдарға созылған саяхаты барысында Азия елдерінің дәстүрлі музыка өкілдерімен де кез­дескен. Армения, Иран, Қытай, Қазақ­стан, Моңғолия, Үндістан, Индонезия және басқа елдерді аралап, жергілікті жұртшылықтың музыкалық шығар­маларын аса қызығушылықпен тың­дап, әсерлерін жазып отырған. 
– Этникалық жоба Еуропа мен Азия елдерінде кеңінен танымал. Идея авторы әрі жобаның көркемдік же­текшісі Франция азаматы Алан Шарльз Серж Вебер, көркемдік кеңесші Су­дабэ Киа, композитор Греция музы­канты Калаитзидис Кириякос. Фес­тиваль осыған дейін Тунис, Ливанда жүзеге асса, Азия елдерінің ішінде бірінші рет Алматы қаласында ұйым­дастырылып отыр. Ғасырлар қойнауы­нан бастау алатын азиялық өнер ме­рекесіне әлемнің түкпір-түкпірінен дәстүрлі орындаушылар және музыка зерттеушілері шақырылған. Қазақ­станның, Иранның, Үндістанның, Ар­мения, Әзербайжан, Грекияның және қонақ есебінде Франция, Швей­ца­рияның танымал музыканттары Ал­матыға жетіп үлгерді. Қазір қызу дайын­дық үстінде. Н.Тілендиев атын­дағы академиялық фольклорлы-этно­графиялық «Отырар сазы» оркестрі мен әр елдің дәстүрлі орындаушы­ла­рынан құрылған оркестр және жеке орындаушылар өнер көрсетеді. Сце­на­рий желісінде италияндық саяхатшы Азия сапары туралы әңгімелейді. Бұл рөлді Қазақстанның халық артисі, Мемлекеттік сыйлықтың иегері Тұң­ғышбай Жаманқұлов сомдайды. 
Бір айта кетерлігі, басқа елден бір-бір орындаушы келсе, шара өз жері­мізде өтіп жатқандықтан, біздің мем­лекет атынан қатысатын артистер саны көбірек. Мәселен, қобызшы Саян Ақмолда, сыбызғышы Талғат Мұқы­шев, күйші Батыржан Мықтыбаев және жыршылар атынан өзім өнер көр­сететін боламын, – дейді жыршы Ұлжан Байбосынова.



Қаншайым БАЙДӘУЛЕТ

"Айқын" газеті