«قىرمانبايدىڭ تويىنا» كەلىڭىز!

الماتىدا مۇحتار اۋەزوۆ اتىنداعى قازاق مەم­­لە­كەتتىك اكادەميяلىق درا­ما تەاترىندا «بەس بوي­داق­­قا بىر توي» سپەكتاكلى قو­­­يىلدى. اراعا بەس جىل سال­­عان ۋزىلىستەن كەيىن كورەر­مەن­گە قايتا جول تارتقان سپەكتاكلьدى كوپشىلىك راسىن­دا ساعىنىپ-اق قالعان ەكەن. لىق تولى زال مەن قايتا-قايتا قول سوعىپ, ريزاشىلىعىن بىل­­دىرگەن قالىڭ كورەرمەننىڭ بال-بۇل جانعان جۋزىنەن مۇنى اڭعارۋ قيىن ەمەس ەدى.  

 

ونەرسۋيەر قاۋىمعا سپەكتاكلь­دىڭ اتى دا, زاتى دا تانىس. ويتكەنى كورنەكتى جازۋشى-دراماتۋرگ تىنىمباي نۇرماعانبەتوۆتىڭ «بەس بويداققا بىر توي» كومەديяسى بۇرىن دا قويىلعان, كوپشىلىكتىڭ كوڭىلىنەن شىققان. بىلاي قاراساڭ كو­رەرمەن كۋلكىگە قارق بولىپ, كو­ڭىل كوتەرىپ قايتاتىن جەڭىل سپەك­تاكلь سيяقتى. سپەكتاكلьدىڭ ۇتىمدىلىعى – استارلى ازىل, قال­جىڭ ارقىلى كورەرمەندى ويلان­­دى­­راتىنىندا. قىرمانباي وبرازى ارقىلى اتا-انانىڭ قادى­رىن بۇرىنعىدان دا ۇعىنىپ, وزىن كەيىنگە ىسىرىپ قويىپ, ۇل-قى­زىن بىرىنشى ورىنعا شىعاراتىن قا­زا­قى مىنەزدى بايقايسىڭ.

بۇل – كورەرمەننىڭ كوڭىلى­نەن شىققان سپەكتاكلьدىڭ بىرى. جيىرما ۋش جىل بويى انشلاگپەن قويىلۋ وڭاي دۋنيە ەمەس. سول كەزدەرى بىر كىسىنىڭ قويىلىمعا جيى كەلەتىنىن بايقادىم. رەتى كەل­­­­گەندە سەبەبىن سۇراپ ەدىم, «بۇل سپەك­تاكلьگە 20 رەت كەلدىم. اكە-شەشەمدى, باۋىرلارىمدى ساعىن­عاندا وسى سپەكتاكلьگە كەلەم. مىناۋ تۋرا بىزدىڭ اۋلامىز» دەپ جاۋاپ بەرگەن بولاتىن. مۇندا وتباسى مۋشەلەرىنىڭ بىر-بىرىنە دەگەن قايىرىمدىلىعى, ەركەلىگى, نازى – بارى بار. قازاقى مىنەزگە جاقىن دۋنيە. سسەنارييگە, دەكو­را­سيяعا كوپ وزگەرىس جاسالعان جوق. ويتكەنى بۇل سپەكتاكلьگە كەل­گەن ادام وزىنىڭ اۋىلىن, وسكەن ورتا­سىن ىزدەيدى. بۇرىن قويىلعان كەزىندە دەكوراسيяلارىمىز توزىپ كەتكەن سوڭ ۋيدى زاماناۋي ۋلگىدەگى كوتتەدج سيяقتى ەتىپ جاساعانبىز. «ۋيلەرىڭ كوتتەدج بوپ كەتىپتى عوي» دەگەن كورەرمەندەر بولدى. سول سەبەپتى ۋيدى بۇرىنعى كۋيىن­دە قالدىردىق. سپەكتاكلьدى دا­يىن­داۋعا بىر ايداي ۋاقىت كەتتى. جاستاردى ۇلتتىق قالجىڭعا, قازا­قى مىنەزگە ۋيرەتۋىمىزگە تۋرا كەلدى. بەك­جان تۇرىس قىرمانباي اقسا­قالدىڭ رولىن 26 جاسىندا وينادى. ول كەزدەرى تەاترىمىزدىڭ بى­راز اقساقالى بار بولاتىن. رول­دى سولارعا بەرمەي, «شالدى «وي­ناي­تىن», وبراز ىزدەيتىن ادام كە­رەك» دەپ شەشتىم. سول سەبەپتى بۇل رولگە بەكجان تاڭدالعان بو­لاتىن. بۇل بەكجاننىڭ تەاتر­دا­عى شوقتىعى بيىك رولىنىڭ بىرى دەپ ايتا الامىن. بۇرىن قا­­زاقستاننىڭ حالىق ارتيسى نۋكە­تاي مىشباەۆا, جۇماعالي ماحانوۆ وينايتىن. بۇل جولى تاجىريبە جيناپ ۋلگەرگەن ورتا بۋىن اكتريسالار گۋلشات تۇتوۆا, كۋنسۇلۋ شاяحمەتوۆا وينايدى. قالعانى كەيىنگى تولقىن جاس اكتەرلەر, – دەيدى سپەكتاكلьدىڭ قوۋ­شى رەجيسسەرى ارى ولەڭدەرىنىڭ اۆتورى ابۋباكىر راحيموۆ.

سپەكتاكلьدە جەر ورتاسىنان اسقاندا كەمپىرى دۋنيە سالىپ, اяقتانباعان ۇل-قىزدارىن ويلاپ قا­مىعاتىن, سولاردىڭ ەرتەڭگى كۋ­نىنە الاڭدايتىن قىرمانباي اق­ساقال مەن ونىڭ بارىنشا اكە­سىنىڭ كوڭىلىنەن شىعۋعا تى­رى­ساتىن ۇل-قىزدارىنىڭ بەينەسى سومدالادى. قويىلىمدا ادەمى ان دە, قازاقى قالجىڭ دا بار.

قازىر قازاقتا توي كوپ. كە­يىنگى كەز­دە قازاق تويىنا رەفور­ما جا­سا­­لۋى كەرەك دەگەن سىني پى­كىر­­لەردى جيى ەستيمىز. بىزگە «قىر­­مان­باي­دىڭ تويى» سيяقتى كو­­ڭىلدى ارى وي­­لاندىراتىن توي كە­­رەك. سون­دىق­تان ويلانام دە­سەڭ, قى­زىق­قا باتام دەسەڭ «قىرمان­باي­دىڭ تويى­نا» كەلىڭىز!