قازاقستانداعى جاپون تۇتقىنىنىڭ تاعدىرى ساحنالاندى

الماتىدا «اقتاستاعى احيكو» دەرەكتى سپەكتاكلىنىڭ پرەمьەراسى وتتى. درامالىق شىعارماعا ەكىنشى دۋنيەجۋزىلىك سوعىستان كەيىن قازاق جەرىنە تۇتقىن رەتىندە اكەلىنگەن جاپون بوزبالاسىنىڭ تاعدىرى ارقاۋ بولعان.

الماتىداعى مۇحتار اۋەزوۆ اتىنداعى قازاق دراما تەاترىندا قازاننىڭ 22-ى كۋنى وتكەن «اقتاستاعى احيكو» دەرەكتى درامالىق شىعارمانىڭ پرەمьەراسىن تاماشالاۋعا كەلگەن زال تولى كورەرمەندەر اراسىندا مادەنيەت جانە سپورت مينيسترىنىڭ ورىنباسارى اقتوتى رايىمقۇلوۆا مەن ونەر يەلەرى جانە جاپونيяنىڭ قازاقستانداعى ەلشىسى يتيرو كاۆاباتا, ۋشىنشى حاتشىسى ماريكو سۋنوكاكە بولدى.

قازاقستانداعى جاپون تۇتقىنىنىڭ قيلى تاعدىرىنان الدىن-الا حاباردار بولعان كورەرمەندەر اسىعا كۋتكەنىمەن, سپەكتاكلьدىڭ باس كەيىپكەرى, بۇرىنعى جاپون اسكەري كۋرسانتى, قازىر قازاقستاننىڭ قاراعاندى وبلىسى اقتاس اۋىلىندا تۇراتىن احيكو تەسۋرونىڭ وزى پرەمьەراعا كەلمەدى.

دەرەكتى دراما اۆتورى مادينا وماروۆانىڭ ايتۋىنشا, جاسى توقسانعا تاяعان احيكو تەسۋرو دەنساۋلىعىنا بايلانىستى الماتىعا جەتە الماعان.

«جاپون تىڭشىلارى»

ساحنا شىمىلدىعى جاپون حالقى قاستەرلەيتىن ساكۋرا اعاشى مەن بۇتاقتارىنا اق شۋبەرەك بايلانعان قاراعاشتىڭ فونىندا اشىلدى. درامالىق شىعارمانىڭ ونە بويىنان جاپون جانە قازاق مادەنيەتىندەگى پاراللەلь ۇعىمدار اڭعارىلىپ تۇردى.

اكەسىنەن جاپون قىلىشتاسۋ ونەرىن ۋيرەنىپ, بەيقام جۋرگەن بوزبالا احيكو تەسۋرونىڭ ومىرى 1945 جىلى سوۆەت وداعى جاپونيяنى سوعىستا جەڭىپ, وڭتۋستىك ساحالين مەن كۋريلь ارالدارىن مەنشىكتەپ العاننان كەيىن كۋرت وزگەرەدى. ەكى ارالدىڭ تۇرعىندارىن ىشكى جاپونيяعا شۇعىل كوشىرگەندە اسكەري ۋчيليشەدە وقىپ جۋرگەن بوزبالا احيكو كوشتەن قالىپ قوяدى. سوۆەت اسكەرى كۋرسانت كيىمىندە جۋرگەن احيكونى تۇتقىنداپ, ساяسي قۋعىن-سۋرگىنگە ۇشىراعانداردى قامايتىن ىرى لاگەرьلەردىڭ بىرى - قازاقستاننىڭ قاراعاندى وبلىسىنداعى «كارلاگقا» جونەلتكەن.

«اقتاستاعى احيكو» شىعارماسىن ساحنالاعان تەاتر ونەرپازدارى مەن جاپون ەلشىلىگى قىزمەتكەرلەرى سپەكتاكلьدەن كەيىن. الماتى, 22 قازان 2016 جىل.

«اقتاستاعى احيكو» شىعارماسىن ساحنالاعان تەاتر ونەرپازدارى مەن جاپون ەلشىلىگى قىزمەتكەرلەرى سپەكتاكلьدەن كەيىن. الماتى, 22 قازان 2016 جىل.

نە ۋشىن تۇتقىندالعانىن تۋسىنبەگەن بوزبالا احيكو لاگەرьدەگى ازاپتاۋلاردان كەيىن «جاپون تىڭشىسى» دەگەن ايىپتى ەرىكسىز مويىنداپ, ايداۋداعى ومىرگە مويىنسۇنادى. سپەكتاكلьدە احيكونىڭ لاگەرьگە قامالعان ساتىن بەينەلەيتىن كورىنىستە شىمىلدىق ورنىنا ساحنانى تولىعىمەن جاۋىپ تۇراتىن تەمىر تور تومەن تۋسەدى.

شىعارما اۆتورلارى «جاپون تىڭشىسى» دەپ ايىپتالعان احيكو تەسۋرومەن بىرگە 1937-38 جىلدارى «حالىق جاۋى», «جاپون تىڭشىسى» اتانىپ, قۋعىن-سۋرگىنگە ۇشىراعان قازاق زيяلىلارىنىڭ ازاپتى تاعدىرىن دا قاتار كورسەتۋگە تىرىسقان. ساحناداعى كورىنىستەردە «جاپون تىڭشىسى» دەپ ايتىلعان قازاق تۇتقىنداردىڭ كەيبىرى جاپونيяنىڭ قايدا ەكەنىن دە بىلمەيدى.

ستالين ولگەننەن كەيىن سوۆەت وكىمەتى ساяسي تۇتقىنداردى تۋرمەدەن بوساتا باستاعاندا 25 جاستاعى احيكو دا لاگەرьدەن بوساپ شىعادى. سالماعى نەبارى 24 كەلى تارتاتىن, ابدەن ازىپ-توزعان احيكونى نكۆد قىزمەتكەرلەرى اتىپ تاستاعالى تۇرعان جەرىنەن قازاق كەيۋاناسى قۇتقارىپ قالادى. بىر كەزدەرى وسى ايەلدىڭ اقىن ۇلى احمەتتى تۇتقىنداعان نكۆد وفيسەرلەرى وزدەرىن تانىپ قويعان كەيۋانادان قايمىعىپ قالعانىمەن, قايتا كەلەتىندەرىن ايتىپ جونىنە كەتەدى.

الىنەن ايىرىلعان احيكونى قازاق ايەلى وز ۇلى احمەتتەي كورىپ اسىراپ الادى. ودان وزگە قازاق ايەلىنىڭ قولىندا نەمىس قىزى دا بار. ساحنادا ەدىل بويىنان اۋىپ كەلگەنىن ايتقان نەمىس قىزى سوۆەتتىك ساяسي-قۋعىن سۋرگىنگە ۇشىراعان حالىق وكىلى رەتىندە سيپاتتالعان. ەكىنشى دۋنيەجۋزىلىك سوعىس باستالار قارساڭدا جانە سوعىس كەزىندە سوۆەت وكىمەتى ەدىل بويىن مەكەندەگەن эتنيكالىق نەمىستەردى دە ورتالىق ازيя مەن قازاقستانعا كۋشتەپ كوشىرگەنى مالىم.

قۋعىن-سۋرگىنگە ۇشىراعان بەيكۋنا جاستاردى باۋىرىنا باسقان قازاق ايەلى ارقىلى كوركەم شىعارمادا تالاي ازاماتتىڭ, تۇتاس حالىقتاردىڭ تاعدىرىن تالكەككە سالعان سوۆەتتىك زورلىق-زومبىلىق پەن قاتىگەزدىك بەينەلەنگەن. سپەكتاكلь كەزىندە سول بىر قاسىرەت پەن ازاپقا تولى كەزەڭ جايلى اۋىر كورىنىستەردى كورگەندە كوزىنە جاس العان كورەرمەندەر احيكونىڭ باقىتتى ساتىنە دە كۋا بولدى.

ارادا ۇزاق جىلدار وتكەندە جاپونيяدان, اكەسىنەن حات العاندا احيكو ەرەكشە تەبىرەنەدى. احيكونى جاپون حالقى ۇلتتىق باتىر دەڭگەيىندە قارسى العان ساتى بەينەلەنگەن دەرەكتى ۆيدەو سپەكتاكلь كەزىندە ۋلكەن ساحنا ارتىنداعى эكراننان قوسىمشا كورسەتىلەدى. جارتى عاسىردان كەيىن تۋعان جەرىنە قايتادان تابانى تيىپ, تۋعان-تۋىسقاندارىمەن قاۋىشقان احيكو اكەسىنەن رۇقسات سۇراپ, ومىرىنىڭ كوپ بولىگى وتكەن اقتاسىنا قايتا ورالادى.

«احيونىڭ تاعدىرى - جاپون ەلىنىڭ تۇتاستىعى»

جاپونيяنىڭ قازاقستانداعى ەلشىسى يتيرو كاۆاباتانىڭ ازاتتىق تىلشىسىنە ايتۋىنشا, اقتىق دەمى وتانىنان الىستاعى قازاق جەرىندە تاۋسىلىپ, وسىندا جەرلەنگەن جاپون تۇتقىندارىنىڭ كەيبىرىنىڭ اتى-جونى الى كۋنگە انىقتالماعان. ال ەكىنشى دۋنيەجۋزىلىك سوعىستان كەيىن قازاقستانعا تۇتقىن رەتىندە ەركىنەن تىس اكەلىنگەندەردەن كوزى تىرىسى جالعىز احيكو تەسۋرو عانا.

قازاقستان تاۋەلسىزدىك العاننان كەيىن جاپون تۇتقىندارىنىڭ سۋيەگى مەن كۋلىنە دەيىن تۋعان ەلىنە اكەتكەن جاپونيя تاعدىر تالكەگىنە ۇشىراعان جەرلەستەرىن جات جەردە قالدىرماۋعا تىرىساتىنىن بايقاتقان.

ازاتتىق تىلشىسىمەن سپەكتاكلьدەن كەيىن سويلەسكەن جاپونيяنىڭ قازاقستانداعى ەلشىلىگىنىڭ ۋشىنشى حاتشىسى ماريكو سۋنوكاكە قويىلىمعا ريزاشىلىق بىلدىردى. «سپەكتاكلь دايىندىعىنا وزىم دە بىرنەشە اي قاتىسىپ, جاپون مادەنيەتىنە بايلانىستى كورىنىستەردىڭ ساتتى شىعۋىنا قول ۇشىن بەردىم» دەيدى ول.

جاپونيяنىڭ قازاقستانداعى ەلشىسى يتيرو كاۆاباتا (سول جاقتان ەكىنشى) جانە ەلشىلىكتىڭ ۋشىنشى حاتشىسى ماريكو سۋنوكاكە (وڭ جاقتان ۋشىنشى). الماتى, 22 قازان 2016 جىل.

جاپونيяنىڭ قازاقستانداعى ەلشىسى يتيرو كاۆاباتا (سول جاقتان ەكىنشى) جانە ەلشىلىكتىڭ ۋشىنشى حاتشىسى ماريكو سۋنوكاكە (وڭ جاقتان ۋشىنشى). الماتى, 22 قازان 2016 جىل.

جاپون ديپلوماتتارىنىڭ ايتۋىنشا, مۇحتار اۋەزوۆ اتىنداعى دراما تەاتردا پرەمьەراسى وتكەن «اقتاستاعى احيكو» سپەكتاكلى قازاق-جاپون مادەني قاتىناستارى بارىسىندا جاپونيя تەاترلارىندا قويىلۋى دا مۋمكىن. تەاتر ديرەكتورى ەرلان بىلال مۇنداي مۋمكىندىك سوۆەتتىك زۇلمات كەزەڭىن جاڭا دەڭگەيدە كورسەتۋگە ىقپال ەتەدى دەپ سانايدى.

بىر كەزدەرى احيكو تەسۋرونى ۇلت قاھارمانى رەتىندە قارسى الىپ, قۇرمەت تانىتقان جاپونيя ۋشىن احيكونىڭ تۋىپ-وسكەن جەرى مەن تاعدىرى الى كۋنگە ساяسي جانە ماڭىزدى ماسەلەلەردىڭ بىرى.

1945 جىلى مامىر ايىندا گەرمانيя كاپيتۋلяسيяنى مويىنداعاننان كەيىن تامىز ايىندا جاپونيяعا سوعىس جاريяلاپ, ەكى اپتادا جەڭگەن سوۆەت وكىمەتى وڭتۋستىك ساحالين مەن كۋريلь ارالدارىن وز اۋماعى دەپ جاريяلاعان. سوۆەت وكىمەتىنىڭ بۇل شەشىمىمەن كەلىسپەگەن جاپونيя الى كۋنگە ەكى ارالدى جاپونداردىڭ بايىرعى اتامەكەنى دەپ سانايدى. قازاقستاندا ساحنالانعان احيكو تەسۋرونىڭ تاعدىرى بۇل تۇرعىدا جاپونيяنىڭ اۋماقتىق تۇتاستىعىمەن ۋندەسىپ جاتقانداي بولىپ كورىنەدى.

اسىلحان ماماشۇلى

"ازاتتىق راديوسى".