ەلارالىق التىن كوپىر

كەشەگى كۋن مەن ۋشىن وتە ماڭىزدى بولدى. كوپتەن كۋتىپ جۋرگەن «اقتاستاعى احيكو» قويىلىمىن كورىپ, ەرەكشە تەبىرەنىسپەن قايتتىم. شىنى كەرەك, سپەكتاكلь تاقىرىبى ماعان قىزىقتى بولىپ كورىندى. اتاۋىنا قاراي احيكونىڭ تاعدىرىن نەگىزگە الا وتىرىپ, كورەرمەنگە قانداي دا بىر وي تاستايتىن بولۋى كەرەك دەپ بولجاپ كەلگەم. ۋمىتىم الداماپتى.

كەرەمەت تۋىندى. سوز جوق. جان دۋنيەمدى الاي-دۋلەيگە تۋسىرىپ, جانارىمنان ەرىكسىز جاس تامىزدى. العان اسەرىمنەن الى ارىلا الار ەمەسپىن. الى دە جۋرەگىم شىمىرلاپ, سپەكتاكلьدەگى سان تۋرلى كورىنىستەر ويىمنان كەتەر ەمەس. پьەسا شىنايى ومىردە بولعان وقيعالارعا نەگىزدەلەتىنىن ايتپاسقا بولماس. تراگەديя حونتو پورتىندا دۋنيەگە كەلىپ, بىزدىڭ ەلدە وزىنىڭ ەكىنشى وتانىن تاپقان – جاپوندىق احيكو تەسۋرونىڭ قيىن دا قاتال ومىر جولى  باяندالدى.

قويىلىمعا ارقاۋ بولعان احيكونىڭ اۋىر تاعدىرى – اۋمالى-توكپەلى جىلداردا ەلىمىزگە قونىس اۋدارعان, ايدالىپ, ودان قالا بەردى  جازىقسىز سوتتالىپ كەتكەن مىڭداعان ادامداردىڭ, تۋرلى ۇلت وكىلدەرىنىڭ تاعدىرى. احيكو وبرازى ارقىلى, زۇلمات جىلدارداعى, كارلاگ تۋرمەسىنە تۋسىپ, ازاپتانسا دا وزىنىڭ ادامي بەينەسىن ساقتاپ قالعان رۋحى بيىك, جىگەرى مىقتى جانداردىڭ جيىنتىق بەينەسى جاسالعان. مۇندا ىزگىلىك پەن زۇلىمدىق, اق پەن قارا ايقاسقان ومىردىڭ شىنايى بەينەسى سۋرەتتەلەدى. قازاق حالقىنىڭ قوناقجايلىعى, كەڭ مىنەزى مەن باۋىرمالدىعى دا قويىلىمنىڭ ون بويىنان تابىلادى.



شىمىل­دىق اشىلعان ساتتەن-اق سپەكتاكلьدىڭ دەكوراسيяسى ەكى حالىقتىڭ اراسىن جالعاعان التىن كوپىردەي بىردەن كوزىمە وتتاي باسىلعانى راس. جاپون حالقىنىڭ سيمۆولى ىسپەتتەس ساكۋرا اعاشى مەن بۇتاقتارىنا اق شۋبەرەك بايلانعان قاراعاش وزارا ۋيلەسىم تاۋىپ, ەكى حالىقتىڭ مادەنيەتىنەن سىر شەرتكەندەي كورىندى. كۋنشىعىس ەلىنىڭ داس­تۋر مەن سالتى نەگىزىندەگى كوڭىلدى مۋزىكا بارشامىزدى جاپون الەمىنە ساپار شەككەندەي اسەر سىيلادى. ودان كەيىنگى تەر­گەۋ زالى مەن تۇتقىندار كامەراسىنىڭ ساحنالىق سسەناگرافيяسى قويىلىمنىڭ ارى قاراي كۋڭگىرتتەنە تۋسەتىنىنەن حابار بەرگەندەي. بۇل قوۋشى سۋرەتشى ك.قۇرمانبەكوۆانىڭ شەبەرلىگىن اڭعارتادى.


باس كەيىپكەردىڭ:  "مەن 10 جىلدان كەيىن, تۋرمەدەن شىقتىم. ولىگە دە ۇقسامايمىن, تىرىگە دە ۇقسامايمىن. ول كەزدە جاسىم 25 تە ەدى. ال, سالماعىم 24 كگ" دەگەن سوزدەرى جۋرەگىمدى ەلجىرەتتى. وسىدان-اق, احيكونىڭ قانداي كۋيدە بولعانىن تۋسىنۋگە بولادى...   احيكو وبرازىن الىپ شىعۋ قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى, بەلگىلى اكتەر دۋلىعا اقمولداعا بۇيىرىپتى. كەيىپكەر وز اكتەرىن تاپقان ەكەن. ارتىستىڭ كەيىپكەر بەينەسىن اشۋ باعىتىندا تەر توككەنى كورىنىپ تۇر, جاڭاشا ىزدەنىس بايقالادى. ال, انا رولىن سومداعان قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى, تانىمال اكتريسا داناگۋل تەمىرسۇلتانوۆا كوپشىلىكتىڭ كوزىنە جاس ۋيىرىپ, وز رولىن سەندىرە ورىندادى.

شىعارمادان تاريحي شىندىقتىڭ قاسىرەتتى پاراقتارىن ساحنا ارقىلى, قۋعىنداۋدى كوزىمەن كورگەن ساяسي-تاريحي تاجىريبە, بىزدىڭ تىلىمىزدە كارلاگ قۇربانىنىڭ تاعدىرى ارقىلى تاعى بىر مارتە پارىقتاپ شىققانداي بولدىق. P.S. كارلاگ لاگەرىنىڭ وزى بىر تاريx. تاريxتى ايتىپ جەتكىزۋ مۋمكىن ەمەس. دەگەنمەن, وتكەن كۋننىڭ ار كەزەڭىن جانىڭىزبەن سەزىنىپ, بۋگىنگى كۋنگە دەگەن كەيبىر ويلارىڭىز بەن كوزقاراستارىڭىزدى قايتا قاراۋعا ابدەن بولادى… ول ۋشىن سان عاسىرلىق تاريحتىڭ تىرى كۋاگەرىنىڭ ومىر جولىنا ۋڭىلدىرەتىن «اقتاستاعى احيكو» دەرەكتى دراماسىنا كەلسەڭىز بولعانى.


دراماتۋرگ مادينا وماروۆا جازىپ, رەجيسسەر اسحات ماەميروۆ ساحنالايتىن جۋرەگى قازاق دەپ سوققان جاندى بەي-جاي قالدىرمايدى. ۇلت كوشباسشىلارىنىڭ ەرلىگى بويداعى پاتريوتتىق سەزىمدى وяتاتىنى انىق. قازاقتارعا سىڭىستى بولىپ كەتكەن جاپون بالاسىنىڭ قيلى تاعدىرىن قازاق زيяلىلارىمەن ۇشتاستىرا بەينەلەگەن تۋىندى كەز كەلگەننىڭ جۋرەگىنە جول تابارى سوزسىز.

قويىلىمنان سوڭ بۋگىنگى كۋنىڭىزگە شۋكىر ەتىپ, بار باقىت, كەشەر قۋانىش, كورەر قىزىعىڭىز ازاتتىعىڭىز ەكەنىنە كوز جەتكىزىپ قايتاسىز. بالكىم, سىز ازاتتىققا احيكونىڭ نە قاتىسى بار دەپ وتىرعان وتىرعان بولارسىز... بۇل ەكى ۇعىم وتە تىعىز بايلانىستى... ەستىگەن ارينە,  بىر بولەك. ال, كوزبەن كورىپ, جۋرەكپەن سەزىنۋ بىر باسقا. سوندىقتان, تەاترعا قاراي اسىعىڭىز, قۇرمەتتى وقىرمان!


نازيرا بۋرحانوۆا