ونەر تۇنعان جاستاردىڭ لەبى مەن لەگى

ۇلتتىق مادەنيەتتىمىزدىڭ ماقتانىشى قازاق ونەرىنىڭ قارا شاڭىراعى م.اۋەزوۆ اتىنداعى اكادەميяلىق دراما تەاترى گاسترولьدىك ساپارمەن كەلىپ, “قىز مۇڭى” اتتى درامالىق سپەكتاكلىن كورەرمەن كوپشىلىككە ۇسىندى. زال تولى كورەرمەن قالا تۇرعىندارى عانا ەمەس قارقارالى اۋدانىنىڭ الىس جاقىنداعى ەلدى مەكەندەرىنەن دە ونەردى باعالاپ, ونى سۋيە بىلەتىن قاۋىم جينالدى. يسرايل ساپاربايدىڭ “ماجنۋن” دراماسى بويىنشا ەسمۇحان وباەۆ پەن ت.ارالباي قويعان “قىز مۇڭى” سپەكتاكلى 1986 جىلى نامىسشىل قازاق جاستارىنىڭ جەلتوقسان جەلىنىڭ ىزعارىنان مۇزداعان جۋرەكتەرىنىڭ توڭى الى جىبي قويعان جوق. تاۋەلسىزدىگىمىزدى الىپ, قوعامدىق جۋيە وزگەرسە دە جان جاراسى جازىلماعان عازيزدىڭ وتكەنىمەن بۋگىنى كوز الدىدا كورىنىس بەرەدى. قىزىق قۋعان دۋمانشىل توپتىڭ ىشىنەن ەرەكشەلەنگەن قىزدى ۇناتقان عازيز كەشەگى ”بۇيرىقتى ورىنداۋشىلارمەن” بەتپە-بەت كەلەدى. سىرلى دا مۇڭدى اۋەندەرمەن بىرگە عازيز بەن ساعىنىشتىڭ ادامشىلىق بولمىستارى مەن سەزىمدەرى كورەرمەنگە شەبەرلىكپەن كوركەم جەتكىزىلەدى. ساعىنىشتى سومداعان گۋلنۇر شىڭعىسوۆا مەن عازيز رولىندەگى بەلگىلى تەلەجۋرگىزۋشى تەاتر اكتەرى تالانتى كوپشىلىككە جاقسى تانىس, قر جاستار وداعى سىيلىعىنىڭ يەگەرى ازامات ساتىبالدى, گەنەرالدى ويناعان باقتيяر قوجا دا قارقارالى جۇرتىنا ەتەنە تانىس. سپەكتاكلь كەيىپكەرلەرىن شىنايى ورىنداپ تالانتتىلىقتارىن كورسەتكەن لاززات قالدىبەكوۆا, تالعات ساعىنتاەۆ, الماس شاяحمەتوۆ, ەركەبۇلان دايىروۆ, قۋانىش مامىتقاليەۆ, ناز جەكەنوۆا, نۇرلان ابىلەۆ, جاسۇلان بەيسەنبەكوۆ سيяقتى شەتتەرىنەن دارىندى, تالانتتى انشى, بيشى اكتەرلار تاماشا ويىن كورسەتتى. سپەكتاكلь سوڭىنان ساحناعا كوتەرىلگەن اۋدان اكىمى ح.ماقسۇتوۆ ونەر كورسەتكەن تەاتر ۇجىمىنا العىسىن بىلدىرىپ ىقىلاس گۋلىن ۇسىندى. ونەردىڭ قۇدىرەتىن باعالايتىن كورەرمەندەردىڭ, جاي كورەرمەن عانا ەمەس, اتالمىش تەاتردىڭ جالپى قازاق ۇلتىنىڭ ونەرىمەن مادەنيەتىنىڭ دامۋىنا وزدەرىنىڭ ومىرلىك ەڭبەك ۋلەستەرىن قوسقان جۋسىپبەك, قاللەكي, بۋگىندە 97 جاسقا كەلىپ وتىرعان حابيبا اپامىزدىڭ, ودان ارى قاسىم, نۋركەن, توقتارداي, مارتبەك, مادي, تاتتىمبەت سىندى قارقارالىلىق عانا ەمەس بۋتكىل قازاقتىڭ تۇلعاسىنا اينالعان ۇلىلاردىڭ ۇرپاقتارى وتىرعانىن اۋدان اكىمى شەبەر تىلمەن جەتكىزدى. سوز سوڭىندا “شايتانكولدىڭ” كورىنىسى بەينەلەنگەن فوتو كارتينانى جانە جۋرەك-جاردى لەبىز جازىلعان العىس حاتتى قۇرمەتپەن تەاتر ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى تالعات ەسەناليەۆپەن, تەاتردىڭ كوركەمدىك جەتەكشىسىنىڭ ادەبي كەڭەسشىسى اليя بوپەجانوۆالارعا تابىستادى. ولار دا وز تاراپىنان تىلەگىمەن العىسىن بىلدىردى. سپەكتاكلь باستالعانعا دەيىن بىز سۇحباتتاسقان اليя بوپەجانوۆا, تالعات قامقابايۇلى, باقتيяر قوجا, ازامات ساتىبالدى سىندى ونەر ادامدارى قارقارالى جايلى تاماشا ويلارىن ورتاعا سالدى. “قارقارالىنىڭ سىرتىنان قانىق بولىپ, ەستىپ-بىلىپ جۋرسەك تە, وڭىرگە كەلۋدىڭ ساتى مىنە, بۋگىن تۋستى. وتە قۋانىشتىمىز. حابيبا اپامىز بىز قاراعاندىعا كەلگەننەن بەرى تەلەفون شالۋدا مەنىڭ قارقارالىما باردىڭدارما ەل-جۇرتپەن قاۋىشتىڭدارما دەگەندەي. اپامىز تەگىن ماقتامايدى ەكەن, بۋگىن اۋدان اكىمى ح.مۇقاتايۇلى باستاعان ەل ازاماتتارى قالاعا جەتپەي قارسى الىپ, قۇرمەت كورسەتتى. بىز ارتىستەر گاسترولьدىك ساپارمەن جيى جول ۋستىندە جۋرەمىز. ار جەردە ارتۋرلى دەگەندەي. بۋگىنگى قوناقجايلىق نيەت پەن پەيىل وز ەرەكشەلىگىمەن ەستە قالاتىن بولدى. “ەلىن كورىپ, ازاماتىن تانى” دەمەكشى, وسىنداي سانى مەن مانى كەلىسكەن قاسيەتتى تاريحي ولكەدەن الەمگە ەلگە تانىمال ادامداردىڭ شىعۋى ول بۇلجىماس تابيعات زاڭدىلىعى سيяقتى...دەپ تەبىرەنەدى. بۇدان سوڭعى اڭگىمە ونەر, تەاتر, ارتىستەر جايلى وربىدى. “كيەلى جەردىڭ ساحناسىنىڭ مىسى باسىپ تولقىپ تۇرمىز. بۇنداي جەردىڭ حالقى ونەردى سۋيە دە بىلەدى, ونى تالعاي دا تاڭداي دا بىلەدى. سوندىقتان سپەكتاكلь باستالعانعا دەيىن دايىندىقتى تاعى بىر شيراتىپ الايىق”-دەپ ساحناعا بەتتەگەن باقتيяر قوجا مەن ازامات ساتىپالدىعا ساتتىلىك تىلەپ, ريزاشىلىق بىلدىردىك. ومىردىڭ جاقسى-جامانىڭ تىرشىلىكتىڭ كۋرمەۋى قيىن تۋيتكىلدەرىن كورەرمەنگە قايىرا كورسەتىپ, تۋرا جولدىڭ “باعدارشامىنداي” دۇرىس جولدى مەڭزەيتىن, “سەگىز قىرلى بىر سىرلى” تەاتر ارتىستەرىنە قىزىعا قارادىق. رۋحاني باۋدىڭ قۇپيяلى كومبەسىندەي تەاتر سيяقتى اربىر مادەني ىس-شارانى “شىراق الىپ, ىزدەپ باراتىنداي” دەڭگەيگە كوتەرىلۋىمىزدىڭ قاجەتتىلىگىن تۋىنداتىپ مويىنداتقان قازاق ونەرىنىڭ قارا شاڭىراعى م.اۋەزوۆ اتىنداعى اكادەميяلىق دراما تەاترىنا وڭ ساپار تىلەدىك.
 بانۋ داۋتانقىزى