تۇڭعىشباي جامانقۇلوۆ

الداعى قويىلىمدار:

وكىنىشكە وراي قويىلىمدار تابىلمادى

جامانقۇلوۆ تۇڭعىشباي قادىرۇلى (ت. ال-تارازي) – اكتەر, رەجيسسەر, پەداگوگ, قر حالىق ارتيسى, مەملەكەتتىك سىيلىقتىڭ لاۋرەاتى, «قۇرمەت» وردەنىنىڭ يەگەرى, ونەرتانۋ عىلىمىنىڭ كانديداتى, قازاقستان تەاتر قايراتكەرلەرى وداعىنىڭ توراعاسى.

1948 جج. جامبىل وبلىسى بايزاق اۋدانى اباي (بۇرىنعى جاڭاساز) اۋىلىندا دۋنيەگە كەلگەن.

1973 ج. الماتى مەملەكەتتىك قۇرمانعازى اتىنداعى ونەر ينستيتۋتىنىڭ (قازىرگى ۇلتتىق كونسەرۆاتوريя) اكتەرلىك فاكۋلьتەتىن, پروف. ح. بوكەەۆانىڭ جەتەكشىلىگىمەن بىتىردى.

1970 جىلدان م. اۋەزوۆ اتىنداعى اكادەميяلىق دراما  تەاترىنىڭ اكتەرلىك قۇرامىندا.

ساحناداعى نەگىزگى رولьدەرى:

ۇلتتىق جانە زاماناۋي قازاق دراماتۋرگيяسىندا–  ق.مۇحامەدجانوۆتىڭ «بولتىرىك بورىك استىندا»  ارىستان (رەج. ا. مامبەتوۆ), م. اۋەزوۆتىڭ «تاڭعى جاڭعىرىعىندا» باقتىعۇل (ساحنالىق نۇسقا ق.ىسقاق, رەج. ب. وماروۆ),  ت. احتانوۆتىڭ «جوعالعان دوسىندا» مىرزاحمەت (رەج. ا. مامبەتوۆ), د. يسابەكوۆتىڭ «كىشكەنتاي اۋىلىندا» دەمەسىن (رەج. س. اسىلحانوۆ), ن. ابۋتاليەۆتىڭ «وتتىڭ, دۋنيەسىندە» ماحامبەت (رەج. ا. راحيموۆ), م. اۋەزوۆتىڭ «ايمان-شولپان», «قاراگوزىندە» باسىبار, سىرىم (رەج. ا. مامبەتوۆ), «ابىلايدىڭ اقىرعى كۋندەرىندە» ابىلايحان (اۆتور جانە رەج. م. بايسەركەنوۆ), ا. كەكىلباەۆتىڭ «ابىلاي حانىندا» ابىلاي, ش. قۇسايىنوۆتىڭ  «ۋكىلى ىبىرايىندا» اقان سەرى (رەج. ب. اتاباەۆ), ق. ىسقاق پەن شاحيماردەننىڭ «قازاقتارىندا» جانىبەك حان, «توميريسىندە»  كير پاتشا (رەج. ت. ال-تارازي), مادينا وماروۆانىڭ «كومبە ناننىڭ دامىندە» ديۋانا شال (رەج. ا.كاكىشەۆا) .

الەمدىك كلاسسيكا مەن زاماناۋي دراماتۋرگيяدا –  ر. تۋريننىڭ «ەسكەرتكىشىندە» Яكوۆ, ش.ايتماتوۆتىڭ  «عاسىردان دا ۇزاق كۋنىندە» ابۋتالىپ (رەج. ا. مامبەتوۆ), ي. سۇلتانوۆ,  ۇيعىننىڭ «الىشەر ناۋايىندا» الىشەر ناۋاي (رەج. ا. توقپانوۆ), گوگولьدىڭ «رەۆيزورىندا» حلەستاكوۆ, ل. دۋركونىڭ «Эلەكترا – سۋيىكتىم مەنىڭدە» ورەست, م. بۋلگاكوۆتىڭ «جەندەتتەرىندە» لۋدوۆيك حىV (اۋدارعان ا. سۋلەيمەنوۆ,  رەج. ۆ.ماجۋرين), ا. Чەحوۆتىڭ «سۋيىكتى مەنىڭ اعاتايىمدا» استروۆ (اۋد. ا. كەكىلباەۆ رەج. ا. مامبەتوۆ), شەكسپيردىڭ «ۋليي سەزارىندا» برۋت (رەج. ق. جەتپىسباەۆ), سوفوكلدىڭ «Эديپ پاتشاسىندا» Эديپ (اۋد. ح. ەرعاليەۆ, رەج. ا. مامبەتوۆ), ك. اشيردىڭ «قابىل – ادام اتا پەرزەنتىندە» ادام (اۆتور جانە رەج. ك.اشير, اۋد. م. اقداۋلەتۇلى). اكتەر جاساعان ساحنالىق تۇلعالارى الەۋمەتتىك مىنەزدەمەسىنىڭ دالدىگى ارى سىرتقى كەسكىن-كەلبەتىنىڭ ايقىن شەشىم تابۋىمەن, بارلىق جانردا امبەباپتىعىمەن ەرەكشەلەنەدى.

ت.ال-تارازي 1993-2001ج ج. ارالىعىندا م. اۋەزوۆ تەاترىنىڭ ديرەكتورى ارى كوركەمدىك كەڭەسىنىڭ توراعاسى بولعان كەزىنەن رەجيسسۋرامەن تابىستى اينالىسا باستادى.  تەاتردا «تۋراندوت حانشايىم» (ك. گوسسي,1994), «تۇزدى شول» (م. عاپاروۆ,1995), «توميريس» (شاحيماردەن, 2000), «قازاقتار»  (ق. ىسقاق, شاحيماردەن 2006), «ارشىن مال الان» (ۋ. گادجيبەكوۆ, 2010), ال, باتىس قازاقستان وبلىستىق تەاترىندا «بوناپارتتىڭ ۋيلەنۋى» (د. يسابەكوۆ, 2006) سپەكتاكلьدەرىن ۋلكەن تابىسپەن قويدى.

كورنەكتى اكتەر كينو سالاسىندا دا كوپتەگەن كوركەم بەينە جاسادى. اتاپ ايتقاندا: Чەكيست («وتقا ورانعان ورال», رەج. م. بەگالين,1974), تاڭىربەرگەن («قان مەن تەر», رەج. ا.مامبەتوۆ, 1979), ابىلقايىر («جاۋشى», رەج. ا. مامبەتوۆ,1980), ورازمەرگەن («اقىرعى اسۋ», رەج. ا. تاجىباەۆ,1981), ازىمحان («قارالى سۇلۋ», رەج. ە. شىنارباەۆ, 1983), ابىلقايىر («حان ابىلقايىر», 1993), قايىرحان («وتىراردىڭ كۋيرەۋى», رەج. ا. امىرقۇلوۆ, 1991), قۇنانباي («جاس اباي», رەج. ا. امىرقۇلوۆ, 1995), شوناي («ساردار», رەج. ب. قالىمبەتوۆ, 2002), ابىلقايىر حان («كوشپەندىلەر», رەج. ي.پاسسەر, س. بودروۆ,ت. تەمەنوۆ, 2004), تەمىر («كوكبورى سەرتى», 2006), ت.ب.

ت.جامانقۇلوۆ – جان-جاقتى ونەر يەسى. «تاماشا» ويىن-ساۋىق وتاۋىنىڭ نەگىزىن قالاۋشىلاردىڭ بىرى. لەنينگراد (قازىرگى سانكت-پەتەربۋرگ) قالاسىندا 1979 ج. وتكەن Vى  بۋكىلوداقتىق эسترادا ارتيستەرى كونكۋرسىنىڭ ديپلومانتى. 2006 ج. 27 قازاندا رەسپۋبليكا سارايىندا эسترادا ارتيسى رەتىندەگى جەكە كونسەرتى ۋلكەن تابىسپەن وتتى. 

تەاترتانۋ سالاسىنا دا ۋلەسىن قوسىپ جۋرگەن ت. جامانقۇلوۆ «ۇلتتىق تەاتردى دامىتۋداعى شەشەندىك ونەردىڭ ورنى» تاقىرىبىندا ديسسەرتاسيя قورعاپ, ونەرتانۋ كانديداتى عىلىمي دارەجەسىنە يە بولدى (2007). وزى جانە ساحنالاس ارىپتەستەرى, جالپى ونەر جايىندا جازىلعان «ناز» (2001), عىلىمي-پۋبليسيستيكالىق «سوز» اتتى ەكى تومدىق (2008) كىتاپتىڭ اۆتورى. ۇستازدىق قىزمەتىن دە تابىستى اتقارىپ كەلەدى.   شاكىرتتەرى رەسپۋبليكا تەاترلارىندا جەمىستى ەڭبەك ەتىپ جۋرگەن ت. جامانقۇلوۆ قازاق ۇلتتىق ت. جۋرگەنوۆ اتىنداعى ونەر اكادەميяسىنىڭ  پروفەسسورى.

قازاقستان لەنين كومسومولى سىيلىعى لاۋرەاتى (1980), قازكسر ەڭبەك سىڭىرگەن ارتيسى (1982), قر حالىق ارتيسى (1992), قر مەملەكەتتىك سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى (1992), «پاراسات» وردەنىنىڭ يەگەرى (2008), «قر تاۋەلسىزدىگىنە 20 جىل» مەرەكەلىك مەدالىنىڭ يەگەرى (2011), “دوستىق” وردەنىنىڭ يەگەرى (2015).

جامبىل وبلىسىنىڭ (2006), وسى وبلىستىڭ  بايزاق اۋدانىنىڭ (2005) قۇرمەتتى ازاماتى.